Kadirli Karatepe-Aslantaş Açık Hava Müzesi’nde yer alan Asativatas Yazıtı, sadece arkeolojik bir keşif olmakla kalmayıp, binlerce yıl öncesinden kadın hakları ve güvenliğine dair etkileyici bir mesaj taşıyor. Bu özelliğiyle, dünyanın bu konuda kayda geçmiş ilk metinlerinden biri olma unvanını kazanıyor.
Milattan önce 8. yüzyılda, Luvi Kralı Asativatas tarafından yazdırılan bu anıtsal metin, bölgede sağladığı huzur ve refahı anlatırken, modern dünyada bile güncelliğini koruyan bir ifadeye yer veriyor: “Önceleri bir erkeğin yaya gitmeye korktuğu yerlerde, benim günümde bir kadın yürüyebiliyordu, iğleri ile.”
Bu cümle, sadece krallığın gücünü göstermekle kalmıyor, aynı zamanda toplumda kadınların en temel özgürlüklerinden biri olan güvenli bir şekilde seyahat etme hakkına ne kadar önem verildiğini gözler önüne seriyor. Bu, resmî kadın hakları bildirgelerinden çok önce, bir yöneticinin toplumsal düzenini kadınların güvenliği üzerinden tanımladığının benzersiz bir göstergesidir.
Yazıtın bir diğer önemli yanı ise, Fenikece ve Luvice olmak üzere iki dilde kaleme alınmış olmasıdır. Bu çift dillilik sayesinde, uzun yıllar boyunca çözülemeyen Luvice hiyeroglifler anlaşılır hale gelmiş ve Anadolu’nun unutulmuş medeniyetlerinin tarihi aydınlatılmıştır.
Osmaniye, Asativatas Yazıtı gibi dünya mirası bir esere ev sahipliği yaparak hem arkeoloji hem de toplumsal tarih açısından paha biçilmez bir hazineye sahip olduğunu kanıtlıyor. Bu yazıt, binlerce yıl öncesinin siyasi ve askeri başarılarının yanı sıra, barışın ve güvenliğin toplumun her kesimini, özellikle de kadınları nasıl etkilediğine dair güçlü bir kanıt sunuyor.
Bildirgenin Tamamı:
Ben Asativatasım, güneşin kutsadığı adam, Tarhunzas’ın hizmetlisi Adanavalı kral Avarikus’un güçlendirdiği. Tarhunzas beni Adanava’lılara bir ana ve bir baba yaptı. ve ben Adanava ovasının gelişmesini sağladım. ve Adanava ovasını bir yandan batıya, öbür yandan doğuya genişlettim. ve günümde Adanavalılar bütün iyi şeylere, bolluk ve refaha sahip oldular. ve ben Pahar’ın tahıl depolarını doldurdum. ve ben ata at kattım; ve orduya ordu; ve kalkana kalkan. Hep Tarhunzas ve tanrılar sayesinde. Mağrurları çökerttim. ve ülkedeki bütün kötülükleri ülkeden çıkardım. ve ben efendimin evini kutsadım. ve efendimin ailesine her türlü iyiliği gösterdim. ve onu babasının/onları babalarının tahtına oturmalarını sağladım. ve ben bütün krallarla barış kurdum. ve her kral beni baba bildi, adaletim, bilgeliğim ve yüreğimin iyiliği yüzünden. ve güçlü kaleler kurdum sınırlarda, kötü adamları, çete başlarını Muksas evine hizmet etmemiş olanları, ben Asativatas ayaklarımın altına aldım. Öyle yerlerde kaleler kurdum ki Adanavalılar huzur içinde yaşayabilsin. ve ben batıya doğru güçlü kaleleri yerle bir ettim. daha önceki kralların boyun eğdiremedikleri, benden önce. Ben Asativatas onları vurdum. ve ben onlara boyun eğdirdim. ve onları sınırımın doğusuna doğru yerleştirdim. ve Adanavalıları oralara yerleştirdim. Günümde Adanava sınırlarını bir yandan batıya, diğer yandan doğuya doğru genişlettim ve hatta önceleri korkulan, bir erkeğin yaya gitmeye korktuğu yerlerde, benim günümde bir kadın yürüyebiliyordu, iğleri ile. Benim günümde bolluk, refah ve rahat bir yaşam vardı. ve Adanava ve Adanava ovası huzur içinde yaşadı. Bu kaleyi kurdum, adını Asativataya koydum. Tarhunzas ve Runzas beni bunu kurmakla görevlendirdiler. ve onu Tarhunzas ve Runzas’ın sayesinde kurdum. Tokluk, bolluk, hoş yaşam ve barış ile ki Adanava ovası ve Mopsos evi korunsun. Adanavalı’lar hiçbir zaman geceyi yaşamadılar. ve ben bu kaleyi kurdum ve ona Asativataya adını vurdum. ve Tarhunzas’ın içinde yaşamasını sağladım. ve her nehir ülkesi onu onurlandırmaya başlayacaktır, yılda bir öküz, Hasatta bir koyun, ekin zamanı bir koyun kurbanı ile. O Asativatas’ı kutsasın sağlık ve yaşam ile ve onu bütün krallardan daha üstün kılsın ve Tarhunzas ve bu kalenin tanrıları, Asativatas’a uzun günler Sayısız yıllar ve bereket ve ona bütün krallar üzerinde galibiyet bahşetsinler ve bu kale tahıl sahibi ve şarap sahibi olsun ve içinde oturan halk Öküz, koyun, tahıl ve şarap sahibi olsunlar. Dölleri bol olsun. Çoğaldıkça güçlü olsunlar. Güçlendikçe Asativataya ve Mopsos’un evine hizmet etsinler. Tarhunzas ve tanrılar sayesinde, Ama eğer krallar arasından bir kral, Prensler arasından bir prens, İsim sahibi herhangi bir adam Derse ki: ‘Asativatas’ın adını bu kapıdan sileceğim, Kendi adımı kazıyacağım’ ya da bu kaleye göz dikerse ve bu kapıları yerle bir ederse Asativatas’ın yaptığı. ve derse ki: ‘Bu kapılara el koyacağım, ve onlara kendi adımı kazıyacağım’ veya açgözlülük yüzünden onları yerle bir ederse ya da kötülük, ya da habislik yüzünden bunları yerle bir ederse Göksel Tarhunzas, göksel güneş Ea ve bütün tanrılar o krallığı ve o kralı ve o adamı yeryüzünden silsin! Bundan böyle Asativatas’ın adı sonsuza dek var olsun.
